Γράφει η Ιωάννα Σταθοπούλου
1) Η παρθενική σας εμφάνιση στο συγγραφικό χώρο με το «Άρρητον Έρνον» (Εκδόσεις Διάνοια) μας εισάγει σε έναν κόσμο όπου ο «βλαστός» της ύπαρξης κυοφορείται στη σιωπή πριν διεκδικήσει το φως. Πώς βιώσατε αυτή τη μετάβαση από την ιδέα στην αποκάλυψη της έκδοσης και ποιο είναι το νοηματικό «αποτύπωμα» που επιδιώκετε να αφήσετε στην ψυχή του αναγνώστη;
Η ιδέα κατοικούσε μέσα μου πολλά χρόνια χωρίς
να φωνάζει ή να ενοχλεί, περίμενε την κατάλληλη συγχρονικότητα και όταν αυτό συνέβη,
αποτέλεσε αποκάλυψη ακόμα και για’ μένα την ίδια. Καθώς δεν είχα συνειδητοποιήσει
το βαθος της εσωτερικής εργασίας, που συντελούνταν σε άλλο πεδίο. Ενώ εγώ αντιμετώπιζα μία
καθημερινότητα όπως την βιώνουμε όλοι, με τις δυσκολίες και τα εμπόδια της,
παράλληλα μια μικρή ή και μεγάλη αποκάλυψη αναδημιουργούσε σιωπηλά το εσωτερικό
μου περιβάλλον. Άλλωστε καθετί που έχει νόημα να εκδηλωθεί, έχει και τον
κατάλληλο χρόνο εκδήλωσης. Εμείς απλά πρέπει να έχουμε ευαίσθητες κεραίες και να
αντιληφθούμε πότε θα είναι αυτή η στιγμή. Θα μπορούσα να πω όμως, ότι η ουσία
της προσπάθειας μου και των όσων έχω αποτυπώσει, είναι ότι η σύνδεση με την
εσωτερική μας αλήθεια και αυθεντικότητα, μας απελευθερώνει και αποτελεί το μόνο
δρόμο προς όποια θετική εξέλιξη κι αν προσδοκάμε.
2) Η γραφή σας είναι συχνά αυθόρμητη, σχεδόν αυτόματη. Πώς βιώνετε τη στιγμή που η εσωτερική σιωπή μετατρέπεται σε λέξη; Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο περιβάλλον ή τελετουργικό που ευνοεί αυτή την ανάδυση; Και πώς καταφέρνετε να ισορροπήσετε ανάμεσα στην ορμή του ασυνειδήτου και τη δομική πειθαρχία που απαιτεί η ποιητική σύνθεση;
Είναι όντως αυτόματη η γραφή μου και συχνά με εκπλήσσει και εμένα την ίδια καθώς ποτέ δεν γνωρίζω τι θα ακολουθήσει το επόμενο λεπτό. Δεν έχω ένα πλάνο δηλαδή, ούτε μια προγραμματισμένη θεματολογία. Όλα έχουν να κάνουν με το άνοιγμα στη θεϊκή συγχρονικότητα σε ότι με αφορά. Δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη διαδικασία, κάθε φορά το άνοιγμα του διαύλου επικοινωνίας μπορεί να με βρει οπουδήποτε. Επομένως έχω εκπαιδεύσει τον εαυτό μου, να είναι σε πνευματική εγρήγορση αλλά και σε πρακτική ετοιμότητα ανά πάσα στιγμή. Όταν ένας άνθρωπος είναι δεκτικός να λάβει χωρίς προσδοκίες, τότε γίνεται ένας καθαρός αγωγός για να κατέλθει η πληροφορία και αυτό που λαμβάνει είναι πάντα το καταλληλότερο τόσο για τον ίδιο, όσο και για τους αναγνώστες που θα έλξει η σκέψη και το ενεργειακό του πεδίο. Εμπιστεύομαι το ανώτερο πνεύμα μου κι εκείνο πάντα μου το ανταποδίδει με γενναιοδωρία, καθώς είναι ήδη πολύ υλικό υπό έκδοση.
3) Η φωνή σας στη συλλογή έχει έναν προτρεπτικό, σχεδόν μυητικό τόνο. Πιστεύετε ότι ο ποιητής στις μέρες μας οφείλει να λειτουργεί ως ένας κοσμικός θεραπευτής που χαρτογραφεί μονοπάτια για τον αναγνώστη;
Πιστεύω ότι έχετε συλλάβει το βαθύτερο νόημα της πρόθεσης μου με μεγάλη ακρίβεια. Ο ποιητής ήταν ανέκαθεν ένας μυσταγωγός και ένας κοσμικός θεραπευτής, καθώς έχει το θείο χάρισμα να παρεμβαίνει στο συλλογικό ασυνείδητο με έναν τρόπο σχεδόν χειρουργικό και να ρυθμίζει με λεπτότητα, ότι αισθάνεται με την διάφανη ψυχή του ότι χρειάζεται να γίνει πιο αρμονικό. Όσες ψυχές είναι συμβατές με αυτό και το επιθυμούν, εισέρχονται σε έναν αδιόρατο μα και τόσο υπαρκτό κύκλο μύησης.
Η αληθινή ποίηση δεν είναι φιλολογικό
επίτευγμα. Είναι μυσταγωγία, μια βαθιά πνευματική διαδικασία και θα ήταν πολύ
ωφέλιμο για την ψυχή μας, να το θυμηθούμε και πάλι, όπως πολύ καλά το γνώριζαν
οι πρόγονοί μας.
4)
Σε έναν κόσμο που ψηφιοποιείται ραγδαία και
συχνά θυσιάζει την ευαισθησία στον βωμό της ταχύτητας, ποιο είναι το όραμά σας
για το μέλλον της ποίησης; Πιστεύετε ότι ο ποιητικός λόγος μπορεί να αποτελέσει
την έσχατη «πράξη αντίστασης» απέναντι στην περιορισμένη αναγνωστική υπομονή
των καιρών μας;
Είναι γεγονός ότι το εύκολο και το γρήγορο, αποκτούν καθημερινά όλο και περισσότερους οπαδούς. Ωστόσο πάντοτε οι λιγοστοί ήταν που έκαναν την όποια διαφορά. Ποτέ η ποίηση δεν αφορούσε τις μάζες, καθώς η ίδια δεν βασίζεται στη μαζικότητα αλλά στην μοναδικότητα. Εκείνες οι μοναδικές ψυχές που χρειάζεται να υπάρχουν για να κρατούν ισορροπία, είναι εδώ και δίνουν τη δική τους σιωπηλή μάχη με τη φθορά. Η ποίηση είναι από τα ελάχιστα τόσο αποτελεσματικά εργαλεία αντίστασης, γιατί προϋποθέτει απόλυτη ελευθερία έκφρασης. Φυσικά στην αρχή εκπαιδεύεται κανείς σε λογοτεχνικούς και γραμματικούς κανόνες, αλλά μόνο για να έχει τη γνώση του πως θα μπορέσει να τους σπάσει αργότερα αυτούς τους κανόνες. Πάντα διατηρώντας την εσωτερική του αλήθεια και αρμονία. Η ποίηση δημιουργείται από ελεύθερους ανθρώπους και απευθύνεται σε ελεύθερους ανθρώπους κι αυτή από μόνη της, είναι μια ιδέα αμιγώς επαναστατική στον ψεύτικο κόσμο που ζούμε.
5)
Το βιογραφικό σας συνδυάζει την επιστήμη του
Management και της Ηγεσίας με τη βαθιά ενασχόληση με την ψυχανάλυση από το
1999. Μετά από δεκαετίες κλινικής εμπειρίας, τι σας ώθησε να επιλέξετε τη
συγγραφή ως έναν νέο «δίαυλο» επικοινωνίας; Υπάρχουν στιγμές που η ψυχολόγος
«υποχωρεί» για να παραχωρήσει τη θέση της στην ποιήτρια;
Ένας άνθρωπος αποτελείται από πολλά μέρη που συνεργάζονται αρμονικά με σκοπό να δημιουργηθεί ένα ον με εσωτερική συνοχή, που εξελίσσεσαι διαρκώς και γνωρίζει πως να ξεπερνά εμπόδια και να αντιμετωπίζει δυσκολίες. Σε όλους μας δίνονται απλόχερα πολλά εργαλεία στη φαρέτρα μας. Τώρα το πόσο γρήγορα θα τα εντοπίσουμε και πόσο καλά θα τα ακονίσουμε, έγκειται στην ελεύθερη βούληση μας. Σε ότι με αφορά λοιπόν, οι συνθήκες με ώθησαν να αναπτύξω όσο καλύτερα μπορούσα, όσες δυνατότητες μου δόθηκαν και να τις κάνω γρήγορα ικανότητες, για να καταφέρω να επιβιώσω όπως όλοι μας. Η επιβίωση ξέρετε δεν αφορά πάντα την έλλειψη τροφής ή χρημάτων. Η μάχη για την επιβίωση συχνά δίνεται σε τόπους πιο ψυχοσυναισθηματικούς ή ακόμα και μη ορατούς.
Οι δυσκολίες της ζωής δεν είναι μόνο τα
εμφανή, συχνά μάλιστα όσα δεν φαίνονται είναι πιο βίαια, γιατί δρουν πολύ πιο
ύπουλα. Ήρθαμε εδώ για να εξελιχθούμε μέσω σκληρών μαθημάτων. Είναι ένα δύσκολο
και απαιτητικό σχολείο που μέσα από αυτό όμως, διεκδικούμε να γίνουμε η
καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας. Και όλοι ανάλογα με τις μάχες που θα χρειαστεί
να δώσουμε, έχουμε εφοδιαστεί και με τα κατάλληλα εργαλεία.
Η Ψυχολόγος συνεπώς εναρμονίζεται πλήρως με την ποιήτρια και αλληλοεπιδρούν καθημερινά. Η ποίηση μου εξετάζει τα πάντα με την κατανόηση και την αποδοχή μιας ψυχολόγου και η Ψυχολόγος δίνει εικόνες ποιητικές στην ανάλυση και την ερμηνεία της. Είναι αλληλένδετα μέρη ενός αδιάσπαστου όλου.
6)
Αναφέρετε πως έχετε διανύσει πάνω από δέκα
χρόνια προσωπικής θεραπείας, μια διαδρομή που απαιτεί γενναιότητα και υπομονή.
Πόσο καθοριστική ήταν αυτή η «βουτιά» στον δικό σας εαυτό για να μπορέσετε να
γράψετε με τόση αλήθεια; Παράλληλα, σε μια εποχή που οι ρυθμοί είναι
καταιγιστικοί και οι άνθρωποι συχνά απομακρύνονται από το εσωτερικό τους
κέντρο, πόσο αναγκαία και επίκαιρη θεωρείτε την ψυχανάλυση ως εργαλείο
επανασύνδεσης με το νόημα της ύπαρξης;
Αυτή η εσωτερική βουτιά στο υποσυνείδητο όπως πολύ καλά αναφέρετε, είναι ο μόνος τρόπος να επιτευχθεί το πολύτιμο Γνώθι Σαυτόν με την ειλικρίνεια που του αρμόζει. Ήταν λοιπόν μια διαδικασία που συνειδητοποίησα από πολύ νωρίς ότι θα πρέπει να ολοκληρωθεί, για να μπορέσω να προχωρήσω με τον τρόπο που προσδοκούσα. Ο κόσμος τείνει να βλέπει την ψυχοθεραπεία ως μία επίπονη διαδικασία. Εάν όμως έχεις ξεκάθαρους στόχους και ξέρεις τι θέλεις, η ψυχοθεραπεία γίνεται μια πορεία λυτρωτική που επουλώνει και ξεκαθαρίζει το νοητικό χάος. Σε βγάζει από τα σκοτάδια και σου δείχνει μια φωτεινή λεωφόρο που κάθε ψυχή αξίζει να βαδίσει. Αυτό στα δικά μου μάτια έχει πολλή ομορφιά. Η ψυχοθεραπευτική διαδικασία αποτελεί ξεκάθαρα, ένα άριστο εργαλείο επανασύνδεσης με την αυθεντικότητα και τον πυρήνα της ύπαρξης μας.
7)
Μιλήστε μας για το όραμα της «Πορείας Φωτός»
(poreiafotos.gr). Ποιος είναι ο βαθύτερος σκοπός πίσω από την αρθρογραφία και
τα σεμινάριά σας και πώς οι υπηρεσίες που προσφέρετε, από την ψυχανάλυση και τα
αρχέτυπα μέχρι την καθοδήγηση στην Ηγεσία, συμπληρώνουν το παζλ της προσωπικής
αυτοπραγμάτωσης για τον άνθρωπο;
Σας ευχαριστώ που το αναφέρετε. Η σελίδα Πορεία Φωτός στο Facebook αλλά και το site, poreiafotos.gr αποσκοπούν να φωτίσουν με έναν απλό τρόπο, την βαριά καθημερινότητα ενός σύγχρονου ανθρώπου. Επίσης και στο γραφείο που διατηρώ εδώ κάποιο διάστημα, στην καρδιά του Περιστερίου γίνεται μια πολύ σοβαρή δουλειά, σε σχέση με την ανθρώπινη ψυχοσύνθεση και την ψυχοθεραπεία.
Όλα όσα προαναφέρθηκαν είναι μέρη του ιδίου
παζλ, ο κάθε άνθρωπος επιλέγει να πιάσει το νήμα από εκεί που του είναι πιο οικείο
ή έστω λιγότερο ανώδυνο. Τα πάντα συνδέονται μεταξύ τους, με τελικό στόχο μια
εξελικτική πορεία, που θα οδηγήσει το άτομο σε λιγότερες εσωτερικές συγκρούσεις.
Σε μία πιο λειτουργική καθημερινότητα και στην ευκολότερη εν τέλει επίτευξη της
προσωπικής του αυτοπραγμάτωσης. Συχνά οι άνθρωποι θέλουν, απλά δεν γνωρίζουν
τον τρόπο. Στο χώρο μου και σε ότι με αφορά, αυτό υλοποιείται με γνώση και
εμπειρία, αλλά και με πολύ σεβασμό και αποδοχή στον εσωτερικό ρυθμό της κάθε
ψυχής.
8)
Γνωρίζουμε ότι η ποίηση θεωρείται συχνά ένα
δύσκολο είδος για τον εκδοτικό χώρο. Ποια ήταν η δική σας εμπειρία αναζήτησης
εκδοτικής στέγης; Πιστεύετε ότι οι εκδοτικοί οίκοι σήμερα τολμούν να επενδύσουν
σε νέες φωνές που ξεφεύγουν από την πεπατημένη και αγγίζουν πιο εσωτερικές,
υπαρξιακές χορδές;
Στη δική μου περίπτωση τα πράγματα ήταν απλά και ξεκάθαρα, καθώς γνωρίζω πως λειτουργούν τα πράγματα και δεν επιλέγω να ζω με αυταπάτες. Οι περισσότεροι εκδοτικοί οίκοι στις μέρες μας, αντιμετωπίζοντας κι αυτοί τις δικές τους δυσκολίες, συχνά αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως μια επιχείρηση και όχι ως έναν φορέα παιδείας και πνεύματος. Μια επιχείρηση επιλέγει κατά κύριο λόγο τα προϊόντα που θα της αποφέρουν σίγουρο κέρδος, χωρίς να χρειαστεί να πάρει κάποιο μεγάλο ρίσκο. Ειδικά σε μία εποχή που η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε μεγάλη αστάθεια. Επομένως ο χώρος για φιλοσοφική προσέγγιση και πνευματικότητα, μοιάζει να περιορίζεται σε σημείο σχεδόν ανυπαρξίας. Όλοι γράφουν βιβλία για τα πέντε βήματα της επιτυχίας ή για τα τρία κλειδιά του πλούτου. Κανείς δεν δείχνει τον δρόμο προς την αληθινή αφθονία που είναι η σύνδεση με την δική μας ψυχή, με το δικό μας ανώτερο πνεύμα. Κάτι τέτοιο δεν έχει ευκολία και γρήγορα αποτελέσματα. Αυτό απαιτεί εστιασμένη προσπάθεια και θέληση. Είναι όμως κι ο μόνος δρόμος για μία ζωή που δεν θα έχει ξοδευτεί άσκοπα και με ευκολία. Καλείται σε αυτή την εποχή, ο καθένας από εμάς να λειτουργεί συνειδητά, με σωστή ιεράρχηση αξιών και έχοντας μελετήσει προσεχτικά κάθε παράμετρο. Αυτό θα τον βοηθήσει να αποφύγει μετά, να αισθάνεται αδικημένος ή θύμα των καταστάσεων. Η εποχή μας απαιτεί ανθρώπους με επίγνωση και ευθύνη εαυτού, όχι έρμαια των συνθηκών, ούτε όντα απαθή και σε άγνοια. Επιλογές πάντα θα υπάρχουν και η ανάληψη της ευθύνης του εαυτού μας και των επιλογών μας, είναι μία σπουδαία αρετή που όταν την διαχειρίζεσαι ισορροπημένα, επιβιώνεις από κάθε κύμα της ζωής.
9)
Με αφορμή τη συμμετοχή σας στο επερχόμενο
Φεστιβάλ Παιδικής Λογοτεχνίας Κέφαλος στις 3-4 Απριλίου, θα θέλαμε να μας πείτε
δυο λόγια για αυτή την πρωτοβουλία. Πόσο σημαντικό είναι για εσάς να
«συνομιλείτε» συγγραφικά με τα παιδιά και ποιον ρόλο παίζει η φαντασία στην
ψυχική τους θωράκιση;
Το φεστιβάλ αυτό προσεγγίζει με ευαισθησία και αληθινή αγάπη για το παιδί, κάθε συγγραφέα που επιθυμεί να δημιουργήσει με την αντίστοιχη αγάπη. Είναι μια γιορτή της παιδικής λογοτεχνίας με ζωντανή μουσική και όμορφες παιδικές αναγνώσεις. Θα το πρότεινα ανεπιφύλακτα σε όποιον βρίσκεται αρχές Απριλίου στην Αθήνα. Η δική μου συνομιλία με τα παιδιά ξεκίνησε πολλά χρόνια πριν. Όταν ήμουν νεαρό κορίτσι, είχα σπουδάσει με πολλή αγάπη και αφοσίωση παιδαγωγικά και είχα εργαστεί μάλιστα και σε αρκετούς παιδικούς σταθμούς. Η επαφή και η συνομιλία με τα παιδιά είχε λοιπόν ξεκινήσει από πολύ παλιά και κρατήθηκε ζωντανή όλα αυτά τα χρόνια. Είναι ένας κόσμος πιο φωτεινός και ανάλαφρος όπου όλα μπορούν να συμβούν. Προσφέροντάς έτσι την αναγκαία ελευθερία τόσο στα παιδιά που θα διαβάσουν ένα παραμύθι, όσο και στον συγγραφέα που είναι σημαντικό να έχει διατηρήσει ζωντανή τη σχέση με το δικό του εσωτερικό παιδί. Αν φυσικά επιθυμεί να μεταφέρει ένα μήνυμα που θα αγγίξει και όχι ένα εμπορικό προϊόν που θα πουλήσει. Τόσο η ποίηση όσο και η λογοτεχνία θα πρέπει να είναι αποτέλεσμα έμπνευσης και όχι εμπορικής συμφωνίας. Τουλάχιστον εγώ δεν θα μπορούσα να λειτουργήσω σε ένα τέτοιο πλαίσιο. Η ψυχή ενός παιδιού είναι ο πολυτιμότερος θησαυρός που καλούμαστε να διαφυλάξουμε. Η αγνότητα κρύβει μέσα της ιερότητα. Γι’ αυτό και η φαντασία θα πρέπει να ενισχύεται χωρίς στεγανά. Με απόλυτη ελευθερία, γιατί μέσα από αυτή την ελευθερία το παιδί αρχίζει να αποδέχεται τον εαυτό του και να δομεί μια εσωτερική σχέση αυτοσεβασμού και αυτοαξίας που δεν ανταλλάσσεται με τίποτα.
10) Το «Άρρητον Έρνον» μοιάζει να ανοίγει έναν δρόμο που ζητά περαιτέρω εξερεύνηση. Σκέφτεστε να μεταφέρετε αυτό το πλούσιο ψυχαναλυτικό και συμβολικό υλικό σε έναν ευρύτερο αφηγηματικό καμβά, όπως το δοκίμιο ή το μυθιστόρημα; Γενικά, τι κυοφορείται αυτή τη στιγμή στο συγγραφικό σας εργαστήρι;
Είναι μία έντονα δημιουργική περίοδος αυτή για εμένα, καθώς εφτά νέα βιβλία μου βρίσκονται υπό έκδοση. Πρόκειται για μία ακόμα ποιητική συλλογή με έναν βαθύτερα μυητικό χαρακτήρα, πέντε πολύ ιδιαίτερα παραμύθια, αλλά και ένα βιβλίο αυτοβελτίωσης με μία πιο φιλοσοφική, πιο πνευματική ματιά, που φτάνει όμως στον πυρήνα του κάθε ζητήματος και προτείνει έναν ξεκάθαρο δρόμο που μπορεί κάποιος να βαδίσει εάν το επιθυμεί. Τόσο διαφορετικά μεταξύ τους, αλλά και τόσο απόλυτα συνδεδεμένα. Κοινή συνισταμένη αυτή η πορεία φωτός, που κάθε ψυχή λαχταρά να βαδίσει σε όποια ηλικία κι αν βρίσκεται. Σας ευχαριστώ θερμά για τον πολύτιμο χρόνο σας και τις εξαιρετικές ερωτήσεις.