Όσο περνούν τα χρόνια και αποκτώ περισσότερη εμπειρία, τόσο πιο προσεκτικός γίνομαι όταν αποφασίζω αν αξίζει να αφιερώσω χρόνο σε ένα προσωπικό δημιουργικό έργο.
Κάθε φορά που ξεκινώ κάτι καινούργιο (ή όταν σκέφτομαι να επιστρέψω σε μια παλιά ιδέα) θέτω στον εαυτό μου σειρά ερωτημάτων. Με αυτό τον τρόπο, προσπαθώ να καταλάβω αν έχει νόημα να το ξεκινήσω.
Μπορεί να γίνει γρήγορα;
Το πρώτο πράγμα που εξετάζω είναι αν το έργο μπορεί να ολοκληρωθεί σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
Εδώ αξίζει να γίνει μια σημαντική διάκριση που πολλές φορές συγχέουμε: Είναι διαφορετικό πράγμα να αναπτύσσεις ένα μικρό έργο και άλλο νακάνεις ένα έργο με σύντομο κύκλο ανάπτυξης. Συχνά οι δύο έννοιες συγχέονται, αλλά δεν είναι το ίδιο.
Ένα μεγάλο έργο μπορεί να ολοκληρωθεί γρήγορα αν έχεις μεγάλη εμπειρία στο συγκεκριμένο είδος. Αντίθετα, ένα φαινομενικά μικρό έργο μπορεί να χρειαστεί πολύ χρόνο, αν είναι κάτι που κάνεις για πρώτη φορά.
Για παράδειγμα, αν έχεις γράψει πέντε μυθιστορήματα, το έκτο πιθανότατα θα προχωρήσει πολύ πιο γρήγορα ακόμη και αν είναι μεγαλύτερο. Έχεις ήδη κατανοήσει τη διαδικασία, τα εργαλεία και τις δυσκολίες.
Αν όμως επιχειρήσεις κάτι εντελώς διαφορετικό, ακόμη και και το να κάνεις ένα πεντάλεπτο βιντεάκι, αυτό θα απαιτήσει πολύ περισσότερο χρόνο απ’ όσο υπολόγιζες. Δεν γνωρίζεις τα εργαλεία, θα είναι η πρώτη φορά που κάνεις σεναριογραφίας και σκηνοθεσία, κ.ο.κ.
Πόσο κόπο και χρήμα απαιτεί αυτή η ιδέα;
Το επόμενο ερώτημα αφορά τη σχέση ανάμεσα στον χρόνο που απαιτεί μια ιδέα και στο αποτέλεσμα που μπορεί να προσφέρει.
Όταν δουλεύεις μόνος ή με μια πολύ μικρή ομάδα, πρέπει να είσαι ιδιαίτερα προσεκτικός με έργα που απαιτούν πολλαπλά εργαλεία, πειραματισμούς και οργάνωση.
Κάποια από τα σημάδια που με κάνουν να ξανασκεφτώ αν πρέπει να ξεκινήσω ένα έργο είναι:
πολύπλοκη δομή
ατελείωτες δοκιμές και διορθώσεις
συνεχή ισορροπία μεταξύ πολλών στοιχείων (π.χ. επιτραπέζια)
Αντίστοιχα, όταν μια ιδέα είναι ξεκάθαρη, ενδιαφέρουσα για τον δημιουργό και το κοινό, και η παραγωγή της είναι σχετικά εφικτή, τότε το εξετάζω πιο σοβαρά.
Είναι σαφές το όραμα;
Ένας ακόμη λόγος που μπορεί να αφήσω ένα έργο στην άκρη είναι η έλλειψη ξεκάθαρου οράματος.
Μερικές φορές μια ιδέα δεν είναι απαραίτητα κακή. Απλώς δεν είναι ακόμη η κατάλληλη στιγμή για να υλοποιηθεί.
Συμβαίνει συχνά να επιστρέφουμε σε μια ιδέα μετά από χρόνια και να τη βλέπουμε με διαφορετικά μάτια. Η εμπειρία, τα εργαλεία και οι συνθήκες μπορεί να έχουν αλλάξει.
Έτσι, ένα έργο που κάποτε έμοιαζε αδύνατο, μπορεί αργότερα να γίνει εφικτό.
Μπορεί να υλοποιηθεί;
Κάθε δημιουργικό έργο έχει κάποια σημεία που είναι ιδιαίτερα δύσκολα.
Αυτά μπορεί να είναι τεχνικά ζητήματα, καλλιτεχνικές απαιτήσεις ή οργανωτικές δυσκολίες.
Το ερώτημα που θέτω στον εαυτό μου είναι απλό:
Μπορώ να λύσω αυτά τα προβλήματα με τις γνώσεις, τα εργαλεία και τον χρόνο που διαθέτω σήμερα;
Αν η απάντηση είναι όχι, τότε ίσως το έργο πρέπει να περιμένει.
Πόσο βιώσιμο είναι το έργο;
Υπάρχουν ιδέες που μπορούν να λειτουργήσουν μόνο αν ο δημιουργός συνεχίζει να παράγει διαρκώς νέο υλικό.
Για έναν μόνο δημιουργό ή μια μικρή ομάδα, αυτό μπορεί να γίνει γρήγορα μη βιώσιμο.
Αντίθετα, μια ιδέα είναι πιο ελκυστική όταν μπορεί να παραμείνει ενδιαφέρουσα χωρίς να απαιτεί ατελείωτη παραγωγή νέου περιεχομένου.
Για παράδειγμα, είναι σχετικά εύκολο να γράψεις και να τελειώσεις ένα βιβλίο, αλλά η συντήρηση ενός ιστολογίου ή καναλιού απαιτεί αρκετό χρόνο και δεν τελειώνει ποτέ.
Είναι ξεκάθαρη η ιδέα;
Τέλος, προσπαθώ να απαντήσω σε μια πολύ απλή ερώτηση: Μπορώ να εξηγήσω τι είναι το έργο μου με μία μόνο πρόταση;
Αν δεν μπορώ, τότε υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να περάσω μήνες προσπαθώντας να καταλάβω τι ακριβώς δημιουργώ.
Μια ιδέα με σαφή ταυτότητα μπορεί συνήθως να περιγραφεί πολύ απλά.
Αντίθετα όταν ακούω περιγραφές όπως: «Ένα βαθύ αφηγηματικό έργο με ενδιαφέροντες χαρακτήρες», είναι τόσο αόριστο που δεν λέει ουσιαστικά τίποτα.
Αν με λίγα λόγια η ιδέα είναι ακόμη θολή, τότε το έργο συνήθως είναι θολό και στην πράξη.
Συνοψίζοντας
Δεν είναι κάθε ιδέα έτοιμη να γίνει έργο.
Μερικές φορές η καλύτερη απόφαση είναι απλώς να περιμένεις.